ناترازی انرژی و مشکل در تامین برق طی سالهای اخیر، از مهمترین مشکلات در صنایع ایران محسوب میشود. فراوانی ذخایر گازی و قیمت پایین آن منجر به استفاده عمده گاز در تولید برق ایران شده است؛ به نحوی که گاز طبیعی ۵۸/۸ درصد در تولید برق مصرف نهایی ایران نقش دارد. این میزان بیش از ۳/۵ برابر میانگین جهانی (۱۶/۵ درصد) است. مشکلات در استخراج و تامین گاز طبیعی طی سالهای اخیر تمایل به استفاده از سایر انرژیها و نیز سوختهای جایگزین برای تامین برق را افزایش داده است.
زغالسنگ در بخشهای مختلف تولید انرژی، صنایع فولاد، سیمان، آلومینیم، سرب و روی و صنایع شیمیایی و دارویی کاربرد دارد. بیش از ۷۰ درصد زغالسنگ مورد استفاده در دنیا از نوع زغالسنگ حرارتی است که باعث میشود مهمترین مصرف زغالسنگ در جهان تولید برق باشد. میزان ذخایر قطعی زغالسنگ ایران ۱۱۸۹ میلیون تن است، که از این بین ۷۷ درصد آن از نوع ککشو و ۲۳ درصد آن زغال حرارتی است. به دلیل ککشو بودن عمده ذخایر زغالسنگ ایران، این ماده در تامین برق در ایران نقش پررنگی ندارد. در جهان، زغالسنگ بیش از ۳۸ درصد در مصرف نهایی سهم دارد، در حالیکه در ایران این عدد برای زغالسنگ ۰/۴ درصد است. این موضوع نشان از سهم پایین کاربرد زغالسنگ در بخشهای مختلف کشور دارد.
احداث و افزایش نیروگاههای حرارتی، توان کشور در تولید برق را افزایش میدهد. بدین منظور، لازم است تا اکتشاف و شناسایی ذخایر زغالسنگ حرارتی در ایران افزایش یابد و واردات آن نیز تسهیل شود. همچنین، با توجه به سهم بالای زغالسنگ ککشو در کشور، باتوجه به کاربرد گسترده آن در تولید فولاد به روش کوره بلند، میتوان با افزایش سهم این روش در سبد تولید فولاد کشور به توسعه معدنکاری زغالسنگ در کشور هم کمک کرد.
اندیشکده پیشرفت صنعتی ایران (پیشران)، پژوهشهای متعددی را در زمینه صنعت فولاد و تامین انرژی این صنعت انجام داده است. در صورت تمایل میتوانید سیاستنامههای مرتبط با این موضوع را از طریق لینکهای زیر به طور کامل و رایگان دانلود کنید:
- مقایسه فنی و اقتصادی نیروگاه زغالسنگ و سیکل ترکیبی با سوخت گاز به منظور تامین انرژی صنایع
- امکانسنجی اقتصادی نیروگاه زغالسنگ و سیکل ترکیبی با سوخت گاز
- بررسی تابآوری صنایع فولادی در برابر کاهش یارانه انرژی
- بررسی تعرفههای قیمتی انرژی در صنایع فولاد
از دیگر یادداشتهای تحلیلی اندیشکده پیشران در حوزه فولاد میتوان به عناوین زیر اشاره کرد:
