چندی ست ناترازی انرژی منجر به ایجاد اختلال و کاهش در تولید صنایع معدنی شده است. مشکلات تأمین گاز از یک سو و کاهش منابع آبی از سوی دیگر، باعث شده تا دورنمای تولید برق با شیوه فعلی روشن نباشد. این شرایط کشور را ناگزیر به سوی تغییر سیاست‌گذاری در تأمین انرژی سوق می‌دهد. مواردی چون به روز رسانی تجهیزات استخراج گاز، تأمین منابع آبی جدید و حذف یارانه انرژی از جمله این راهکارهاست. با این حال، نگرانی‌های محیط‌زیستی و پتانسیل بالای کشور در منابع انرژی تجدیدپذیر، اهمیت توسعه تولید برق سبز را روز به روز پررنگ‌تر می‌کند. سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) طی گزارشی در بهار ۱۴۰۰، اقدام به بررسی پتانسیل تولید انرژی‌های پاک در استان‌های مختلف کرد. در ادامه، پتانسیل انرژی های تجدیدپذیر در صنعت روی ایران را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

طی بررسی سازمان ساتبا، بین انواع انرژی تجدیدپذیر، انرژی خورشیدی و بادی بیشترین قابلیت تولید را در دو استان زنجان و یزد دارد. مجموع ظرفیت احداث نیروگاه‌های خورشیدی و بادی در این دو استان به ترتیب ۵/۲۴۵ مگاوات و ۳/۳۵۰ مگاوات است.

با درنظر گرفتن کاهش عیار ذخایر معدنی و با فرض کاهش بازیابی فلز، میزان مصرف برق در تولید این فلز، ۸۰۰۰kWh به ازای هر تن است. بنابراین، برای رسیدن به تولید ۴۵۰ هزار تن مطابق برنامه هفتم توسعه، به فرض استفاده از فقط از یک نوع نیروگاه، به ظرفیت ۵۳۵kWh نیروگاه گازی یا ۲۱۴۰kWh نیروگاه خورشیدی و یا ۱۷۱۵kWh نیروگاه بادی نیاز خواهد بود. ظرفیت تولید روی در استان زنجان ۲۵۸ هزار تن در نظر گرفته می‌شود. در شرایط کنونی، مشکلات متعددی در تأمین خوراک برای رسیدن به ظرفیت مذکور وجود دارد و در نظر گرفتن افزایش ظرفیت برای آن منطقی نیست. برق مورد نیاز برای تولید روی در استان زنجان، می‌تواند با ۳۱۰kWh نیروگاه گازی، ۱۲۳۰kWh نیروگاه خورشیدی و یا ۹۸۵kWh نیروگاه بادی تامین شود. برای افزایش ظرفیت تولید شمش در استان یزد با درنظرگرفتن احداث واحد تولید شمش با خوراک کنسانتره تولیدی معدن مهدی‌آباد نیز نیاز به احداث ۲۷۵kWh نیروگاه گازی، ۱۱۰۰kWh نیروگاه خورشیدی و یا ۹۸۵kWh نیروگاه بادی است.

مقایسه انجام شده در این نمودار نشان از پتانسیل بالای دو استان یزد و زنجان، که قطب تولید روی هستند، دارد. نرخ تشعشع (kWh/kWp) که نشان‌دهنده میزان انرژی تولیدی در مقایسه با ظرفیت نامی یک سیستم خورشیدی است، برای استان یزد ۱۷۵۰ و برای استان زنجان ۱۷۰۰ است که نرخی بسیارمطلوب به حساب می‌آید. در تولید انرژی بادی نیز، مراکز تولید روی در زنجان در مناطقی با سرعت باد ۸-۹ متر بر ثانیه قرار دارند که از این نقطه نظر، این استان پتانسیل خوبی در تولید انرژی بادی دارد. از طرفی، حدود ۳۷ درصد از سایت‌های پتانسیل سنجی شده انرژی بادی و خورشیدی در دو استان مذکور، در فاصله کمتر از ۱۰۰ کیلومتر مراکز تولید روی قرار دارند و این موضوع سهولت برق‌رسانی را افزایش می‌دهد.

تعامل تولیدکنندگان روی، وزارت صمت و وزارت نیرو در وضع و اجرای قوانین مربوط به مصرف انرژی و تولید انرژی سبز در کنار هموار کردن مسیر سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه‌گذار، به رفع ناترازی‌های انرژی و توسعه صنعت روی می‌سرانجامد و اهداف توسعه پایدار که توسعه اقتصادی، محیط‌زیستی و اجتماعی است را محقق خواهد کرد.

بهتر است بدانید:

روی، فلزی پرکاربرد است و ایران، جایگاه ششم را در ذخایر روی بین کشورهای جهان دارد. طبق برنامه هفتم توسعه، تولید روی در سال ۱۴۰۷ به ۴۵۰ هزارتن باید برسد. قطب تولید روی، استان زنجان با بیش از ۷۰ واحد تولید شمش روی و ظرفیت ۲۵۸ هزار تن است. از سویی دیگر نیز، معدن مهدی‌آباد یزد، به عنوان بزرگترین معدن ایران، در طرح میان مدت خود برنامه تولید ۴۰۰ هزار تن کنسانتره روی را دارد. پتانسیل تولید شمش روی استان یزد در حال حاضر ۳۰ هزار تن است که با توجه به اهمیت توسعه صنایع پایین‌دست و جلوگیری از خام فروشی، باتوجه به تولید ۴۰۰ هزار تن کنسانتره، ۲۰۰ هزار تن شمش می‌توان از آن تولید کرد. بنابراین، در تولید روی، زنجان و یزد بیشترین مصرف انرژی را دارند.