کشور ایران به عنوان پنجمین دارنده ذخایر مس دنیا فرصت مناسبی برای کسب درآمد از توسعه زنجیره ارزش این صنعت دارد. طرحهای توسعه شرکت ملی صنایع مس ایران برای افزایش ظرفیت کنستانتره مس به ۱/۴ میلیون تن و کاتد مس به ۳۰۰ هزار تن برنامهریزی شده است. در این پروژه وضعیت پیشرفت پروژه طرحهای توسعه از طریق بازدید حضوری ارزیابی شده است. بر این اساس و با توجه به سناریوی واقعبینانه با راهاندازی طرحهای با پیشرفت بالای ۵۰٪ تا پایان برنامه هفتم حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تن به ظرفیت کنستانتره و ۴۰۰ هزار تن به ظرفیت کاتد کشور اضافه میشود.
میزان سرمایهگذاری صورت گرفته در ۶ سال گذشته برای طرحهای تولید کنستانتره نزدیک به ۱ میلیارد دلار و برای طرحهای کاتد مس نزدیک به ۲۶۶ میلیون دلار است. روند پیشرفت طرحهای کنسانتره و کاتد نیز در شرکت ملی مس موید این است که این شرکت، مطابق راهبرد ذکر شده خود در حال اولویت دادن به طرحهای کنسانتره است و طرحهای کاتد با سرعت پیشرفت کمتری در حال اجرا هستند. عدم توازن در توسعه طرحهای کنستانتره و کاتد در آینده منجر به خامفروشی کنستانتره مس میگردد.
همچنین مشکلات پیشروی طرحها با مصاحبه با تیمهای اجرایی پروژهها بررسی و آسیبشناسی شده است. اشکال در طراحی مفهومی و جانمایی طرحها، مشکل در دریافت مجوزها، ساختار مدیریتی شبهدولتی و تامین منابع مالی مورد نیاز طرحها از جمله دلایل طولانی شدن احداث طرحها ذکر شده است. در زمینه تامین تکنولوژی نیز عمده طرحها با تکنولوژی و تجهیزات غربی صورت گرفته که به همین دلیل تامین تجهیزات و انتقال پول در زمان تحریم با دشواری همراه شده است.
اندیشکده پیشرفت صنعتی ایران (پیشران)، طی یک پژوهش و در قالب یک سیاستنامه، به ارزیابی وضعیت پیشرفت طرحهای توسعه صنعت مس پرداخته است. شما میتوانید متن کامل این پژوهش را به صورت فایل PDF از لینک زیر دریافت کنید.
اگر به مطالعه بیشتر در مورد جوانب مختلف صنعت مس کشور علاقه دارید، توصیه میکنیم نگاهی به یادداشتهای تحلیلی زیر بیاندازید:
