به گزارش پیشران و به نقل از روابط عمومی ایمیدرو، محمد آقاجانلو، رئیس هیات عامل ایمیدرو و معاون وزیر صمت، در همایش استیل پرایس تصریح کرد:

کشورهایی که توانسته‌اند حوزه بالادستی و پایین‌دستی بخش معدن را به هم پیوند دهند و به تکمیل زنجیره ارزش بپردازند، از جایگاه بالاتری در بین رقبا برخوردار شده‌اند.

رئیس هیات عامل ایمیدرو، دستیابی به زنجیره ارزش متناسب با نیاز بازارهای جهانی را مستلزم وجود استراتژی صنعتی مناسب دانست و گفت: باید با در اختیار داشتن چنین استراتژی، به توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای فناوری، بهره‌گیری از هوش مصنوعی، انرژی قابل اتکا و بازاریابی مناسب پرداخت اما واقعیت نشان می‌دهد ما به سبب برخی چالش‌ها، عمدتا در حلقه‌های نخستین فعالیت می‌کنیم.

وی یکی از موضوعات چالش‌برانگیز شرکت‌های ایرانی را نداشتن تعهد به صادرات ذکر کرد و اظهار داشت: وجود مشکلاتی در تامین انرژی، نبود زیرساخت‌های لازم، تغییر قوانین و غیره سبب شده تعهد مستمری به بازارهای صادراتی نداشته باشیم.

آقاجانلو، موضوع حکمرانی در این مسیر را حیاتی خواند و افزود: ساز و کار تعیین تعرفه ها و صدور مجوزها باید به گونه‌ای باشد که به تحقق استراتژی توسعه صنعتی کمک کند و بازار و تقاضا در داخل و خارج کشور را مد نظر قرار دهد.

وی در ادامه گفت: برخی موانع در بخش‌های مختلف صنعتی و حکمرانی سبب شده معدنکاری ما بیشتر بر روی استخراج تمرکز داشته باشد تا اینکه بتواند بر روی زنجیره‌های ارزش فعالیت کند.

آقاجانلو افزود: تیم‌‌سازی در بخش‌های اقتصادی، صادرات و نیز مشاوران آگاه به قوانین و امور بین‌المللی و تحلیل بازار از اجزا موفقیت در تولید و تجارت مواد معدنی هستند که برای رقابت در سطح جهانی بدان‌ها نیاز داریم.

وی در بخش دیگری از سخنانش از شرکت‌های صاحب دانش و دارای توانمندی مالی مناسب خواست که پیشنهادهای خود را برای حضور قدرتمند تولیدات ایران در بازارهای بین‌المللی ارایه کنند.

معاون وزیر صمت تاکید کرد: نیاز به بازطراحی مسیر تولید و صادرات داریم تا بدین روش بتوانیم عایدی کشور را از ثروت معادن افزایش دهیم. وی گفت: تربیت کارشناسان زبده، مدیران کارآزموده در حوزه‌های اقتصادی و تولیدی و دانش نوین، می‌تواند به بهبود شرایط معدن و صنایع معدنی کشورمان کمک شایانی داشته باشد.

در راستای صحبت‌های آقای آقاجانلو باید توجه داشت که توسعه زنجیره ارزش صنایع معدنی، نیازمند رعایت اصول زیر است:

• اهمیت تناسب بین حلقه‌های زنجیره ارزش: عدم تعادل در توسعه بخش‌های بالادست و پایین‌دست می‌تواند به چالش‌هایی مانند کمبود مواد اولیه یا ضعف در صادرات منجر شود. برای نمونه، در ایران، توسعه ناکافی صنایع پایین‌دست آلومینیوم باعث شده است که با وجود ظرفیت‌های بالادستی، نتوان از مزیت‌های کامل این زنجیره بهره برد.
• لزوم استفاده از فناوری‌های نوین: کشورهای پیشرو مانند آلمان و ژاپن، بدون داشتن معادن غنی، با تمرکز بر فناوری‌های پیشرفته در فرآوری و تولید محصولات نهایی، جایگاه بالایی در زنجیره ارزش جهانی دارند. در مقابل، ایران در بسیاری از حوزه‌ها هنوز از تجهیزات فرسوده استفاده می‌کند.
• تاثیر سیاست‌های حمایتی و حکمرانی مطلوب: زنجیره ارزش صنایع معدنی می‌تواند با صنایعی مانند پتروشیمی (تولید مواد اولیه دارویی) یا خودروسازی (تولید قطعات فلزی) ادغام شود. ایران در سال‌های اخیر با توسعه صنایع پایین‌دست پتروشیمی، توانسته ۷۳ درصد ماده موثر دارو را در داخل تولید کند.
• ضرورت توجه به بازارهای صادراتی: ٰتکمیل زنجیره ارزش باید با استراتژی صادرات همراه باشد. به عنوان مثال، ایران با وجود ذخایر غنی مس (رتبه پنجم جهان)، تنها ۱/۵ درصد از تولید جهانی را در اختیار دارد و نیازمند بازاریابی حرفه‌ای برای محصولات نهایی است.

تکمیل زنجیره ارزش معدن نه تنها باعث افزایش سهم اقتصادی کشورها در بازارهای جهانی می‌شود، بلکه با ایجاد اشتغال، کاهش خام‌فروشی و توسعه متوازن منطقه‌ای همراه است. با این وجود، موفقیت در این مسیر مستلزم برنامه‌ریزی بلندمدت، هماهنگی بین بخش‌های دولتی و خصوصی و سرمایه‌گذاری در فناوری و نیروی انسانی متخصص است.