نرخ کارمزد ذوب و پالایش کنسانتره مس (TC/RC) که به هزینهها و سودآوری تبدیل کنسانتره مس به کاتد ارتباط دارد، در سال ۲۰۲۵ میلادی (سال ۱۴۰۴ شمسی) کاهشی و حتی منفی شده است. علت اصلی این موضوع، کاهش عرضه کنسانتره و تعطیلی برخی معادن بزرگ تولیدکننده کنسانتره مس بازمیگردد. از طرف دیگر، اشاره دلایلی مانند کاهش تقاضای کاتد از طرف چین، نرخهای پرمیوم این محصول را نیز منفی کرده است.
نرخ کارمزد ذوب و پالایش کنسانتره مس (TC/RC)، مبلغی است که معدنکاران به کارخانههای ذوب برای تبدیل کنسانتره به فلز پالایششده پرداخت میکنند. این نرخ یکی از ارکان اصلی حاشیه سود کارخانههای ذوب مس محسوب میشود. بهطور سنتی، در شرایط کمبود عرضه کنسانتره، TC/RC کاهش مییابد و با افزایش عرضه، این نرخ بالا میرود. بازار جهانی مس در حال حاضر شاهد افت بیسابقهای در این نرخهاست که چالشهای جدی را برای سودآوری کارخانههای ذوب ایجاد میکند.
از اواخر سال ۲۰۲۳ میلادی (سال ۱۴۰۲ شمسی)، بازار TC/RC با سقوط شدیدی مواجه شد و حتی در ۲۶ آوریل به محدوده منفی نیز رسید. عوامل متعددی در این روند نقش داشتند که برخی از آنها عبارت هستند از:
- توقف غیرمنتظره فعالیت معدن مس «کوبره» در پاناما، متعلق به شرکت «فرست کوانتوم»
- کاهش تولید در برخی از معادن مس
- راهاندازی ظرفیتهای جدید ذوب در چین
- افزایش خرید توسط کارخانههای ذوب چینی
این عوامل منجر به تشدید کمبود عرضه کنسانتره و در نتیجه افت نرخ TC/RC شده است. انتظار میرود کارخانههای ذوب برای کاهش زیانهای خود، به اقداماتی نظیر کاهش تولید روی آورند، چراکه تامین مواد اولیه ارزانتر دشوارتر خواهد شد. همچنین، با توجه به پیشبینیها مبنی بر افزایش عرضه کاتد مس و عدم خوشبینی به بازار آن در سال آینده، چالشهای دوگانه ناشی از گرانی مواد اولیه و احتمالا قیمت پایینتر محصول نهایی، کارخانههای ذوب را در موقعیت دشواری قرار میدهد. ساختار بازار به وضوح نشان میدهد که فشردگی در عرضه کنسانتره مس حداقل برای دو سال آینده ادامه خواهد داشت.
